Anleitungen zijn de basis van elk strickproject. Of je nu een trui, een muts of een sjaal maakt, zonder een goede werkinstructie is het lastig om het juiste resultaat te bereiken. Een strickanleitung vertelt je precies welke steek je gebruikt, hoeveel steken je opzet en hoe je de vorm opbouwt. Dat klinkt eenvoudig, maar er zit meer achter dan je misschien denkt. Zeker als je voor het eerst een ingewikkeld patroon oppakt, is het handig om te weten hoe zo’n handleiding in elkaar zit en hoe je die goed leest.
Wat er in een strickpatroon staat
Een strickpatroon bevat altijd een aantal vaste onderdelen. Bovenaan staan de maten, bijvoorbeeld in centimeters voor de borstomtrek, lengte en mouwlengte. Daarna volgt informatie over het gebruikte garen en de aanbevolen naalddikte. Vervolgens staat het stekenpatroon beschreven, soms aangevuld met een klein tekening of schema. Bij een trui zoals de Ribbed Jumper van Anne Ventzel zie je dat de werkinstructie aangeeft hoe je begint met de halsrand, daarna verkort breien toepast zodat de rug iets langer wordt, en dan het lichaam en de mouwen in ronden werkt. Elk onderdeel bouwt voort op het vorige, waardoor je als breijer precies weet waar je bent in het proces.
Waarom verkort breien zo belangrijk is
Verkort breien is een techniek die in veel moderne instructies voorkomt. Je breit dan niet de hele rij uit, maar stopt op een bepaald punt. Daarna keer je terug en werk je verder. Dit geeft de stof een speciale vorm, zoals een langere rug of een ronde onderrand. Bij de Jilli Jumper van Anne Ventzel wordt deze techniek twee keer gebruikt: eerst bij de hals en daarna onderaan het lichaam voor een gebogen afsluitende rand. Wie deze techniek nog niet kent, kan er even over struikelen, maar de uitleg in een goede werkinstructie helpt je stap voor stap verder. Verkort breien is een van de redenen waarom uitgebreide patroonomschrijvingen zo waardevol zijn.
Hoe je een instructie goed leest en begrijpt
Een goede werkinstructie lees je niet in één keer door en gooit hem dan weg. Je keert er steeds naar terug terwijl je aan het werk bent. Het helpt om de tekst eerst helemaal door te lezen voordat je begint. Zo weet je wat er gaat komen en kun je je materiaal alvast klaarzetten. Strickpatronen gebruiken vaak afkortingen zoals re. voor rechts, li. voor links, und. voor omslaan of M. voor mazen. Als je die afkortingen nog niet kent, zijn ze bijna altijd ergens in het patroon toegelicht. Bij Duitstalige instructies is dit zelfs standaard. Let ook goed op de maatinformatie: de meeste patronen beschrijven meerdere maten tegelijk, waarbij de getallen voor de grotere maten tussen haakjes staan. Zo kun je precies de juiste maat kiezen zonder een apart patroon te kopen.
Van bovenaf of van onderaf breien
Vroeger werden truien vaak in losse delen gebreid en daarna aan elkaar genaaid. Tegenwoordig kiezen veel ontwerpers voor een aanpak waarbij de trui van boven naar beneden in één geheel wordt gebreid. Dit heeft een duidelijk voordeel: je hoeft aan het einde niet te naaien. De mouwen en het lichaam worden dan rondom gebreid, zodat er geen naden zijn die kunnen opentrekken of die oncomfortabel aanvoelen. Dit is ook de aanpak die Anne Ventzel hanteert in haar patronen voor de Ribbed Jumper en de Jilli Jumper. Beide patronen starten bij de halsrand en werken via de pas naar het lichaam en de mouwen. Voor beginners kan dit in het begin wat wennen zijn, maar wie de opbouw eenmaal begrijpt, waardeert deze manier van werken enorm.
Veelgestelde vragen
Wat betekent „Raglanschnitt“ in een strickpatroon?
Een raglansnit is een manier om de mouwen aan het lichaam te verbinden. Bij een raglanmodel loopt de naad diagonaal van de hals naar de oksel. Dit geeft de trui een soepele pasvorm en veel bewegingsvrijheid. Raglanpatroenen worden vaak van boven naar beneden gebreid.
Hoe kies ik de juiste maat uit een patroon met meerdere maten?
Om de juiste maat te kiezen, meet je je eigen borstomtrek en vergelijkt die met de maten in het patroon. Let op de bewegingsruimte die het patroon aangeeft, ook wel „Bewegungsweite“ of „ease“ genoemd. Als een patroon aangeeft dat je 15 tot 25 centimeter bewegingsruimte nodig hebt, tel je dat op bij je eigen maat en kijk je welke maat in het patroon daar het dichtst bij komt.
Wat doe ik als een term in de instructie mij niet duidelijk is?
Als een term of afkorting in een werkinstructie onduidelijk is, zoek je die eerst op in de woordenlijst aan het begin of einde van het patroon. Staat die er niet in, dan zijn er veel Nederlandstalige en Duitstalige breiforums en videokanalen waar je uitleg kunt vinden. Een korte zoekopdracht met de term en het woord „stricken“ levert bijna altijd een duidelijke uitleg op.
Kan ik een Duitstalig patroon gebruiken als ik geen Duits spreek?
Ja, dat kan. Veel stricktermen zijn internationaal en herkenbaar. Daarnaast zijn er online woordenlijsten speciaal voor breiterminologie in het Duits, Nederlands en Engels. Met een beetje voorbereiding kun je een Duitstalig patroon goed volgen, zelfs als je de taal verder niet spreekt.